Zuivel: mager, volvet of liever niet?


Ik krijg regelmatig de vraag wat mijn mening is over zuivel. Veel vrouwen die bij mij komen hebben wel eens een koolhydraatarm dieet gevolgd. Wat mij opvalt is dat in veel van die diëten heel veel gebruik wordt gemaakt van zuivel.

Dat snap ik wel: zuivel bevat weinig koolhydraten, een redelijke hoeveelheid eiwitten en (als je niet voor de magere variant gaat) ook een goede portie vet.

Maar de hoeveelheid koolhydraten van een voedingsmiddel is niet bepalend of het wel of niet gezond is...

Om alvast antwoord te geven op de vraag: ik ben geen voorstander van het eten van veel zuivel. En ik zal je uitleggen waarom.

Lactose & Caseïne


Wist je dat een deel van de bevolking helemaal niet zo goed tegen zuivel kan? Er zijn 2 veel voorkomende problemen:

  • Lactose
  • Caseïne

Lactose is een suiker die van nature alleen in melk voorkomt. Om deze suiker te kunnen verteren heb je het enzym lactase nodig. Niet iedereen maakt (voldoende) van dit enzym aan. Lactose blijft dan onverteerd in je darmen zitten. Vandaar dat darmklachten een logisch gevolg zijn bij lactose-intollerantie:

  • Opgeblazen gevoel
  • Buikpijn en darmkrampen
  • Diarree
  • Winderigheid
  • Sommige mensen hebben last van misselijkheid, slijmvorming of een loopneus

Onverteerd eten in je darmen geeft niet alleen klachten. Je kunt je ook vast wel voorstellen dat het niet echt gezond is voor je darmen zelf.

Koemelkeiwit allergie


Een ander mogelijk probleem met melk/zuivel is een van de eiwitten dat in melk zit: caseïne. Sommige mensen zijn allergisch voor dat eiwit. Ook dit geeft klachten:

  • Eczeem of andere huidklachten zoals rode bultjes
  • Oedeem (bijvoorbeeld opgezwollen ogen of gezicht)
  • Darmklachten: diarree, overgeven, misselijkheid, obstipatie enz.
  • Hoesten, niezen, opgezette keel, benauwdheid, opgezet neusslijmvlies, slijmvorming enz.
  • En zoals bij andere allergische aandoeningen kan je ook anafylactische reacties krijgen

Heftige klachten en minder heftige klachten


Het is per persoon heel erg verschillend hoeveel last je kunt hebben van ofwel lactose dan wel caseïne. Als het heel heftig is, is de kans aanwezig dat je daar al achter bent en dat je zuivel mijdt. Maar als je klachten wat minder heftig zijn heb je best kans dat je al een aantal keer bij de huisarts bent geweest, maar dat er nog geen oorzaak is gevonden voor je “vage” klachten.

Stoppen met zuivel zou mogelijk je oplossing kunnen zijn!

Andere nadelen van zuivel


Ik zou denk ik wel 4 blogs kunnen schrijven over zuivel (of een blog van 10 kantjes haha), maar dat zal ik je besparen. Wel wil ik kort nog een aantal andere nadelen van zuivel voor je op een rijtje zetten…

Maagzuur


Wist je dat zuivel de maagzuurproductie remt? Bij een tekort aan maagzuur kan je last krijgen van oprispingen en brandend maagzuur. Heel vervelend.

Maar je hebt ook een gezonde portie maagzuur nodig voor een goede vertering. Te weinig maagzuur betekent een slechtere vertering. Een slechte vertering kan zorgen voor: darmklachten, tekorten aan voedingstoffen (bijvoorbeeld eiwitten of vetten), tekorten aan vitamines en mineralen (Vitamine B12 en magnesium zijn 2 bekenden).

Osteoporose


Zuivel wordt aangeraden vanwege de hoge hoeveelheid calcium. Calcium heb je nodig voor sterke botten. Het voedingscentrum adviseert o.a. daarom voldoende zuivel te eten en te drinken.

Er zijn onderzoeken gedaan naar sterke botten en de consumptie van zuivel en wat blijkt… Er is geen verband gevonden. In Azië, waar beduidend minder zuivel wordt genuttigd (gelukkig maar, veel Aziaten zijn lactose intolerant) komen niet meer botbreuken voor dan bij ons. Er zijn zelfs onderzoeken waaruit blijkt dat bij hoge zuivel consumptie ook het risico op osteoporose (botontkalking) toeneemt. In plaats van dat melk zou helpen bij sterke botten zorgt het dus op den duur voor minder sterke botten.

Dat heeft te maken met de verhouding van calcium, magnesium en fosfor die in zuivel zit. Ik zal je het technische verhaal daarachter besparen. Het komt erop neer dat je veel beter groente, noten en peulvruchten kunt eten om aan je dagelijkse hoeveelheid calcium te komen.

Kaasverslaving


Wist je dat kaas letterlijk een verslavend effect op je lichaam heeft? Dat komt door de caseïne (het melkeiwit). Dit wordt in je darmen afgebroken tot casomorfine. (Herken je het woord morfine?) Dit stofje heeft een effect op je endorfinesysteem (beloningssysteem). Oftewel kaas kan een gevoel van beloning geven en dat is verslavend.

Je wilt niet weten hoe vaak ik al mensen heb horen zeggen: “Ik kan echt niet zonder kaas”. En ik snap helemaal waarom ;-). Maar eenmaal een tijdje zonder kaas gaat die verslaving ook weg.

Casomorfine en obstipatie


Kaas remt je darmwerking. Dat heeft ook te maken met de casomorfine. Dit stofje moet op zijn beurt namelijk ook weer afgebroken worden. Dit gebeurt met het zogenaamde DPP-IV enzym. Bij het eten/drinken van veel zuivel (maar ook andere producten zoals granen, spinazie en soja) kan er een tekort ontstaan aan die DPP-IV. Een van de meeste voorkomende klachten is een vertraagde darmperistaltiek (darmbeweging).

Dit enzym heeft wel meer dan 60 functies en een tekort kan dus ook veel verschillende soorten klachten geven:

  • Darmklachten, meestal obstipatie dus
  • Eetverslavingen (met als gevolg vaak overgewicht)
  • Diabetes type 2
  • Candida
  • Maagzuur tekort
  • Lekkende darm syndroom (leaky gut)
  • Allergieën
  • Astma
  • Verslechterde wondheling
  • Verlaagde pijngrens (sneller pijn voelen, ook als er eigenlijk ‘niets’ aan de hand is)
  • en meer

Melk & de langste mens


Wij Nederlanders zijn een van de langste volken ter wereld. Enig idee hoe dat komt? Ja, dat heeft te maken met het feit dat we hier onder goede omstandigheden leven. De hygiëne is goed, we hebben voldoende te eten. Maar melk speelt er ook een aanzienlijke rol in. Dat zit zo…

Koemelk is bedoeld voor? Juist, kalfjes :-). Als kalfjes geboren worden is het de bedoeling dat ze binnen no time op hun eigen poten kunnen staan. Ook is het handig als die beesten zo snel mogelijk zo groot mogelijk worden. Om die reden bevat koemelk alle stoffen die dat kalfje nodig heeft om lichamelijk snel te groeien.

Moedermelk van mensen is bedoeld voor mensenbaby’s. Mensenbaby’s (oké, ik noem ze vanaf nu gewoon baby, want je snapt wat ik bedoel) zijn de eerste jaren van hun leven afhankelijk van hun ouders. Ze groeien lichamelijk (in vergelijking met de kalfjes) langzaam. Het duurt ook even voordat ze kunnen staan en lopen.

Wat bij baby’s wel snel groeit zijn de hersenen. Dat gaat binnen een half jaar van zo’n 350 gram naar ongeveer 600-700 gram. Dat is in vergelijking met kalfjes (maar ook alle andere zoogdieren) enorm snel. Moedermelk bevat om die reden alle voedingsstoffen die de baby nodig heeft voor veel hersengroei en minder lichamelijke groei.

De natuurlijke groeihormonen in koemelk zorgen ervoor dat je ook als mens groter zult groeien.

Voordelen van zuivel


Zitten er dan helemaal geen voordelen aan zuivel? Jawel!
Het is lekker en het is makkelijk ;-).
En met het oog op minder vlees eten zou je een deel van je eiwitten uit zuivel kunnen halen.

Maar je hebt het dus niet nodig. Je kunt prima gezond eten zonder zuivel.

Mijn tips


Wees matig met zuivel. Eet het niet dagelijks. Bij voorkeur niet eens wekelijks. Er zijn veel alternatieven voor zuivel die je kunt gebruiken in je dagelijkse gerechten.

Kies liever voor volvette zuivel dan halfvol of mager. Waarom? Melk komt nou eenmaal volvet uit de koe. Het vet afromen is een onnatuurlijke bewerking. Vaak worden er ook nog eens allerlei trucjes uitgehaald om magere of 0% vet yoghurt toch romig te laten lijken. Als je matig zuivel eet kan je de vetten prima hebben. O, en volvet is 10x lekkerder dan mager ;-).

Ga eens voor een periode zuivelvrij en kijk wat het met je doet. Merk je verschil in je darmen, huid, algehele gezondheid? Ben je minder vaak verkouden, heb je minder slijm, heb je “ineens” geen loopneuzen meer? Zorg dat wel dat je de zuivel inruilt voor gezonde dingen (groente, fruit, noten en zaden) en niet voor extra brood, pasta, rijst of andere koolhydraatrijke producten.

Roomboter is ook zuivel. Toch heeft deze niet al die nadelige effecten als melk, yoghurt, kaas en andere zuivel. Je kunt het prima gebruiken. Dat komt omdat roomboter voornamelijk uit vet bestaat. Er zit maar heel weinig lactose in. Zo weinig dat de meeste mensen met lactose problemen wel gewoon roomboter kunnen eten.
Er zit ook maar heel weinig eiwit in. Als je geen koemelkeiwit allergie hebt kan je roomboter dus prima gebruiken.

Insuline resistentie test