Je kunt ook té gezond eten…vergeet niet te genieten!


Hoewel ik meestal adviezen geef om gezonder te gaan eten heb ik ook regelmatig het tegenovergestelde gesprek: zou je niet eens wat meer gaan genieten van "slechte" dingen? Dat klinkt misschien een beetje gek uit mijn mond, maar ik zal het je uitleggen.

Dit mag ik niet eten


Toen ik 5 jaar geleden bewuster ging eten was ik heel strikt. Ik had een lijstje (natuurlijk een lijstje, ik heb overal lijstjes voor haha) met dingen die ik niet mocht eten. Ik had die adviezen gekregen vanwege mijn uitgebreide scala aan klachten. Ik merkte dat mijn nieuwe voedingspatroon snel en goed resultaat gaf. Voor mij dus alle reden om me aan die richtlijnen te houden.

Zoals ik je wel vaker verteld heb, heeft dit bewustere eten mij ontzettend veel gebracht. Zoveel zelfs dat ik absoluut geen dingen wilde eten die niet goed voor mij waren. Ruim 2 jaar heb ik het volgehouden om echt strikt te eten. In mijn huis kon je geen “foute” dingen vinden.

Tijdens restaurantbezoek, verjaardagen en etentjes bij mensen thuis deed ik ook mijn uiterste best om alleen het “goede” te eten. Ik heb etentjes bij anderen zelfs een periode vermeden omdat ik wilde voorkomen dat ik “foute” dingen te eten zou krijgen.

At ik per ongeluk toch iets wat “slecht” was dan voelde ik me ook slecht. Niet perse lichamelijk, maar ik dacht ‘o, nee, ik heb iets gegeten wat niet mag’. Ik voelde me schuldig…

Perfectie


Ik ben een perfectionist. En als ik iets doe, wil ik het (meer dan) goed doen. Soms is dat niet erg, het kan juist heel leuk zijn. Zo heb ik bijvoorbeeld mijn boeken op kleur gesorteerd, evenals mijn thee- en vaatdoekjes, mijn sokken en meer… Alles heeft bij mij in huis een eigen plekje, mijn kleding vouw ik op een speciale manier op zodat het netjes is in de kast (dat deed ik al voor Marie Kondo populair werd ;-). Dat zijn fijne dingen waar ik van kan genieten.

Maar soms slaat het door. In dit geval dus ook met mijn eetgewoontes. Niemand kan voor de rest van haar leven 100% “goed” eten. Ik dus ook niet. Dat wel willen proberen is een onmogelijke missie die je erg veel energie kan kosten.

Ik ben er nu achter dat ik lang niet de enige ben die dit doet/gedaan heeft. Vorige week nog had ik een cliënt die vertelde zich naar te voelen als ze een keer wél meedeed met de traktatie op het werk. Ze at het gebakje, maar voelde zich vervolgens schuldig en kon er dus niet echt van genieten. Zonde!

Orthorexia?


Nou is er dus een term voor dit ‘gedrag’ en dat is orthorexia. De beschrijving die het Voedingscentrum eraan geeft is als volgt: Orthorexia is een niet officieel erkende eetstoornis, waarbij er een ziekelijke fixatie is op gezond eten. Mensen met orthorexia willen uitsluitend het allergezondste eten. Aan de kwaliteit van het eten meten zij hun kwaliteit van leven af.

Ehm, ja. Dat klinkt dus herkenbaar. Als je gezond wilt eten ben je goed bezig. Maar mag je daarnaast van je zelf geen “slechte” dingen eten? En voel je je rottig als je dat wel doet? Dan schiet je dus iets te ver door.

Voedingstekorten?


Daarnaast zegt het voedingscentrum over orthorexia nog het volgende: Vaak vermijden orthorexia-patiënten allerlei voedingsmiddelen, omdat ze denken dat die niet gezond zijn. Het eenzijdige voedingspatroon dat zo ontstaat leidt tot ondergewicht en ondervoeding door een tekort aan essentiële voedingsstoffen zoals essentiële vetzuren, eiwitten, vitamines en mineralen.

Oké, dit laatste zie ik dus niet zo vaak voorbij komen. Het klinkt ook nog een tikkeltje heftiger dan hoe ik het ervaren heb (bij mijzelf en bij mijn cliënten). Ik zie juist het tegenovergestelde gebeuren: mensen die voedingsmiddelen vermijden zoals brood en pasta krijgen juist méér essentiële voedingsstoffen binnen (omdat ze mee groente gaan eten bijvoorbeeld).

Verdenk dus niet gelijk  iedereen in je omgeving die gezond eet (of jijzelf) dat hij/zij orthorexia heeft.

Kijk wel eens kritisch (niet te kritisch dus ;-)) naar hoe jij over eten denkt. Denk je in “goed” en “fout”. Heb je er oprecht moeite mee om “slechte” dingen te eten en kan je niet meer genieten van dat taartje, wijntje, die bitterbal, witte broodje met pasta enz.? Dan ben je misschien iets te streng voor jezelf.

Op dat moment kan gezond eten voor meer stress zorgen dan dat het je aan gezondheid oplevert. Dat is absoluut niet de bedoeling. En je schiet er weinig mee op. Van stress kan je namelijk net zoveel lichamelijke klachten krijgen als ongezonde voeding (ongezond = eten dat niet bij jou past).

Resetten


Er is niets mis met een bepaalde periode echt streng/strikt eten. Dit kan er namelijk voor zorgen dat je veel sneller resultaat boekt. Dat je je lichaam als het ware een soort van reset geeft. Maar weet ook wanneer het weer tijd wordt om de boel wat losser te laten. Ik zeg bewust wat losser. Als je (grotendeels) weer terug gaat naar je oude eetpatroon heb je dikke kans dat je klachten ook weer terug komen.

Ik merkte na 2 jaar streng de eetregels gevolgd te hebben dat het me begon te belemmeren. Het was (toevallig?) ook in de periode dat ik een relatie kreeg met mijn man (toen nog vriend) dat ik de teugels weer wat meer liet vieren. Ik leerde hem om anders over zijn eten na te denken (hij was een typische schijf-van-vijf-eter). Hij leerde mij juist om het strikte wat meer los te laten. Ik denk dat het ons beide veel gebracht heeft :-).

Bij anderen thuis en als we uiteten gaan maak ik me van tevoren niet meer druk over wat we voorgeschoteld krijgen. Ik zie het wel. Als het maar lekker is :-). Ook halen we zelf wat vaker “foute” dingen in huis. Denk aan Ben en Jerry chocolade-ijs, of we eten een avondje pannenkoeken (die gewone, van witte bloem). Dat soort dingen. Heerlijk!

Insuline resistentie test